TÜRKAK TBDS Nedir ve Muayene Firmanız Nasıl Uyum Sağlar?

TÜRKAK, 2025 yılı itibarıyla akredite kuruluşların düzenlediği belgelerin doğrulanması için Teknik Belge Doğrulama Sistemi'ni (TBDS) devreye almıştır. Bu sistem, muayene raporları, personel sertifikaları ve kalibrasyon belgelerinin özgünlüğünün dijital ortamda sorgulanabilmesini sağlar. NDT ve muayene firmaları için bu gelişme hem bir yükümlülük hem de süreç standardizasyonu açısından önemli bir fırsat anlamına gelmektedir.

TBDS nedir?

TÜRKAK Teknik Belge Doğrulama Sistemi, akreditasyon kapsamında düzenlenen teknik belgelerin (muayene raporları, deney raporları, kalibrasyon sertifikaları vb.) TÜRKAK üzerinden doğrulanmasına olanak tanıyan merkezi bir platformdur. Belgeye eklenen bir QR kodu veya referans numarası aracılığıyla belgeni alan taraf, söz konusu belgenin gerçekten akredite bir kuruluş tarafından düzenlendiğini ve içeriğinin değiştirilmediğini teyit edebilir.

Sistem üç temel amaca hizmet eder:

• Sahte veya değiştirilmiş muayene/deney belgelerinin önlenmesi
• Akredite belgelerin dijital ortamda izlenebilirliği
• Akreditasyon kapsamının müşteriler tarafından kolayca doğrulanabilmesi

Hangi kuruluşlar kapsam dahilinde?

TBDS yükümlülüğü TÜRKAK akreditasyonu olan tüm kuruluşları kapsar:

• ISO/IEC 17020 kapsamında akredite muayene kuruluşları (A-Tipi)
• ISO/IEC 17025 kapsamında akredite test ve kalibrasyon laboratuvarları
• ISO/IEC 17024 kapsamında akredite personel belgelendirme kuruluşları

NDT firmaları genellikle 17020 kapsamında faaliyet gösterir; bu durumda TBDS yükümlülüğü doğrudan geçerlidir.

NDT firmaları için pratik uyum adımları

1. Belge altyapısını gözden geçirin

TBDS'nin çalışabilmesi için düzenlenen her belgenin sisteme kaydedilmesi ve benzersiz bir referans bilgisi (QR kodu veya numara) içermesi gerekir. Bu, belgelerinizi oluşturduğunuz ve arşivlediğiniz yazılımın TBDS ile entegre olmasını ya da en azından uyumlu belge çıktısı üretebilmesini zorunlu kılar.

Hâlâ kağıt veya Word/Excel tabanlı raporlama yapıyorsanız bu geçişi yapmak için en kritik noktaya geldiniz demektir.

2. Raporlama sürecini dijitalleştirin

TBDS uyumu, rapor üretimi ile arşivlemeyi otomatikleştiren bir sistemi zorunlu kılar. Her muayene raporunun:

• Benzersiz bir numarası olması
• Sistemde değiştirilemez biçimde saklanması
• TBDS'ye yüklenebilir formatta çıktı vermesi

Bu üç kriteri sağlamak, kağıt sistemlerde mümkün değildir.

3. E-imza entegrasyonunu sağlayın

TBDS ile gönderilecek belgelerin özgünlüğünü kanıtlamak için e-imza kritik bir unsurdur. 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında nitelikli elektronik imza (NES) ile imzalanmış belgeler, TBDS'de doğrulanabilir hale gelir.

4. Personel ve ekipman kayıtlarını sisteme alın

TBDS sorgulamasında yalnızca muayene raporu değil, ilgili personelin o tarihte geçerli sertifikasının olup olmadığı ve kullanılan ekipmanın kalibrasyonlu olup olmadığı da önem taşır. Bu bilgilerin sisteme girili ve güncel olması, hem TBDS uyumu hem de olası bir TÜRKAK denetimi için kritiktir.

TBDS uyumsuzluğunun sonuçları

TBDS'ye uyum sağlamayan akredite kuruluşlar için TÜRKAK, akreditasyon kapsamını askıya alma veya kısıtlama gibi yaptırımlar uygulayabilir. Müşteriler açısından da durum netleşmektedir: TBDS üzerinden doğrulanamayan bir belge, yakın gelecekte sorgulanır hale gelecektir.

NDT yazılımı TBDS uyumunu nasıl kolaylaştırır?

İyi bir NDT yönetim yazılımı, TBDS uyumuna giden yolun büyük bölümünü otomatik olarak karşılar:

• Her rapor benzersiz numaralandırmayla oluşturulur
• E-imza entegrasyonu raporları özgün ve değiştirilemez kılar
• Personel sertifika durumu muayene tarihiyle ilişkilendirilerek kaydedilir
• Ekipman kalibrasyon durumu her muayenede sistem tarafından doğrulanır
• Tüm belgeler arşivde aranabilir ve erişilebilir biçimde saklanır

---

TBDS uyumu için altyapınızı hazırlamak istiyorsanız, ceres-ndt'nin dijital rapor yönetimi ve e-imza entegrasyonunu inceleyin. TBDS entegrasyonu yol haritamızda yer almaktadır; mevcut altyapı zaten bu adımın büyük bölümünü karşılamaktadır. Detaylar için iletişime geçin.