Yayın tarihi
Mekanik Deney Laboratuvarı Yönetimi: ISO 17025 ve Yazılım
Mekanik deney laboratuvarları; çekme, sertlik, darbe, bükme ve metalografi gibi tahribatlı muayene (DT) testlerini akredite olarak gerçekleştiren tesislerdir. Bu laboratuvarların ISO/IEC 17025 akreditasyonu kapsamında TÜRKAK tarafından denetlenmesi, her test için eksiksiz kayıt izlenebilirliği gerektirir. Kayıt yönetimindeki bir eksiklik, denetimde akreditasyon kapsamının daralmasına ya da askıya alınmasına yol açabilir.
ISO 17025'in Laboratuvar Yönetimine Getirdikleri
TS EN ISO/IEC 17025:2017, laboratuvar yönetim sisteminin teknik ve yönetimsel gereksinimlerini tanımlar. Mekanik deney laboratuvarları için kritik maddeler:
Yöntem Onayı ve Kontrolü
Uygulanan her test standardı (örn. TS EN ISO 6892-1 çekme testi) laboratuvarda doğrulanmış ve güncel versiyonu kullanılıyor olmalıdır. Standart versiyonunun değişmesi durumunda etkilenen prosedürler güncellenmeli, testler yeni versiyon kapsamında yapılmalıdır.
Ekipman Kalibrasyonu
Çekme test makinesi (load cell, uzama ölçer), sertlik test cihazları ve Charpy sarkaçları için kalibrasyon kayıtları zorunludur. Kalibrasyon sertifikasının geçerliliği dışına çıkmış ekipmanla yapılan test geçersiz sayılır.
Kritik gereksinim: Her test raporunda kullanılan ekipmanın kalibrasyon tarihi izlenebilir olmalıdır.
Ölçüm Belirsizliği
17025, her test parametresi için ölçüm belirsizliğinin hesaplanmasını ve raporlanmasını zorunlu kılar. Bu hesaplama doğru yapılmadan test raporu akredite kapsamında düzenlenemez.
Personel Yetkinliği
Her test yöntemi için yetkilendirilen personelin kayıtları tutulmalıdır. Yetkilendirme; eğitim, deneyim ve yeterlilik değerlendirmesine dayanır. Yetkisi olmayan personelin yaptığı test akredite kabul edilmez.
Numune İzlenebilirliği
Numune kabulünden test tamamlanana kadar her aşama kayıt altında olmalıdır: kimden alındı, ne zaman geldi, nasıl etiketlendi, hangi koşullarda saklandı, hangi personel tarafından test edildi.
Yaygın Yönetim Sorunları
Kalibrasyon takibi: Çekme makinesinin son kalibrasyon tarihi ne zaman? Bir sonraki kalibrasyon ne zaman? Bu bilgiyi güncel tutmak ayrı tablolar gerektirir ve kolayca gözden kaçar.
Standart versiyon kontrolü: Kullandığınız ISO 6892-1 versiyonu güncel mi? Standart değişikliği prosedürlerinize yansıdı mı? Kâğıt tabanlı sistemlerde bunu takip etmek güçtür.
Rapor tutarlılığı: Çekme raporu şablonunuz son 17025 revizyonuna göre mi? Her teknisyen aynı şablonu mu kullanıyor? Ölçüm belirsizliği bölümü standart gereksinimlerini karşılıyor mu?
Denetim hazırlığı: TÜRKAK denetimi öncesinde "Son bir yıldaki tüm çekme testlerinin listesi ve kullanılan ekipman kalibrasyon sertifikalarını verir misiniz?" sorusu — bu bilgiyi manuel derlemek saatler alır.
Mekanik Deney Laboratuvarında Dijital Süreç
ceres-ndt'nin DT modülü mekanik deney laboratuvarlarını uçtan uca destekler:
İş emri ve numune kabulü: Müşteriden gelen numune iş emriyle eşleştirilerek kayıt altına alınır. Numune kimliği, hammadde sertifikası referansı ve test kapsamı girilir.
Yöntem ve standart kontrolü: Her test yöntemi için geçerli standart versiyonu sistemde tanımlıdır. Farklı bir versiyona geçildiğinde prosedür güncellenmesi uyarısı verilir.
Ekipman doğrulaması: Test cihazının kalibrasyon geçerliliği iş emri açılışında otomatik kontrol edilir. Süresi geçmiş ekipmanla iş emri tamamlanamaz.
DT rapor üretimi: 13 farklı DT rapor tipi (çekme, sertlik, darbe, bükme, metalografi, kimyasal analiz vb.) için standart şablonlar mevcuttur. Rapor, iş emrinden otomatik doldurulur; ölçüm belirsizliği bölümü standart gereksinimlerine göre yapılandırılmıştır.
Arşiv ve denetim hazırlığı: Tüm iş emirleri, raporlar ve ekipman kalibrasyon kayıtları tek platformda. TÜRKAK denetimi öncesi hazırlık dakikalar içinde tamamlanır.
ISO 17025 ile ISO 17020 Arasındaki Fark
Muayene firmaları genellikle her iki kapsama da sahip olabilir:
| | ISO 17020 | ISO 17025 | |---|---|---| | Kapsam | Muayene kuruluşu | Test/kalibrasyon laboratuvarı | | Temel faaliyet | NDT muayenesi, uygunluk değerlendirme | DT testi, kalibrasyon | | Çıktı | Muayene raporu | Test raporu, kalibrasyon sertifikası | | Numune | Gerçek ekipman (yok edilmez) | Test numunesi (tahrip edilebilir) |
Hem NDT hem DT hizmeti veren firmalar için ceres-ndt her iki kapsam altındaki iş emirlerini aynı platformda yönetir.
ceres-ndt'nin ISO 17025 laboratuvar ve DT modüllerini inceleyin. Demo için iletişime geçin.
İlgili Yazılar